بیوگرافی شریفه محمدی
شریفه محمدی در تیرماه ۱۳۵۸ در یکی از روستاهای شهرستان میانه، واقع در استان آذربایجان شرقی، به دنیا آمد. او در خانوادهای پرجمعیت با دو خواهر و دو برادر بزرگتر رشد کرد. در دوران کودکی، خانوادهاش به کرج مهاجرت کردند و او تحصیلات متوسطه خود را در این شهر به پایان رساند. شریفه برای ادامه تحصیل به دانشگاه تهران رفت و در رشته طراحی صنعتی فارغالتحصیل شد. پس از اتمام تحصیلات، او در یک شرکت مهندسی ساختمان مشغول به کار شد و در شهر رشت اقامت داشت.
شریفه مادر یک پسر ۱۳ ساله به نام آیدین است که در بهمن ۱۳۹۰ متولد شده است. او به عنوان مادری دلسوز، بخش مهمی از زندگی خود را به پرورش و مراقبت از فرزندش اختصاص داده بود. شریفه به عنوان یک فعال کارگری شناخته میشد و فعالیتهای او عمدتاً در حوزه حمایت از حقوق کارگران و تلاش برای ایجاد تشکلهای کارگری مستقل متمرکز بود.
فعالیتهای شریفه محمدی
شریفه محمدی در دهه ۸۰ خورشیدی عضو «کمیته هماهنگی برای کمک به ایجاد تشکلهای کارگری» بود. این کمیته در سال ۱۳۸۴ توسط گروهی از فعالان کارگری با هدف حمایت از کارگران برای تشکیل تشکلهای مستقل، مبارزه با کار کودکان، و مقابله با فقر، اعتیاد و بیعدالتیهای محیط کار تأسیس شد. بنا بر اظهارات بنیانگذاران این کمیته، فعالیتهای آن کاملاً صنفی، علنی و قانونی بوده و هیچ ارتباطی با گروههای مسلح یا سیاسی نداشته است. با این حال، نهادهای امنیتی ایران این کمیته را به وابستگی به حزب کومله متهم کردهاند، اتهامی که بارها از سوی اعضای کمیته و خود شریفه رد شده است.
شریفه از سال ۱۳۹۰ به بعد دیگر عضو فعال این کمیته نبود، اما فعالیتهای گذشتهاش در این تشکل بعدها به عنوان مبنای اتهامات قضایی علیه او مورد استفاده قرار گرفت.
بازداشت و اتهامات
شریفه محمدی در تاریخ ۱۴ آذر ۱۴۰۲ توسط مأموران اداره اطلاعات رشت در منزل مسکونی خود بازداشت شد. اتهام اولیه او «تبلیغ علیه نظام» اعلام شد، اما در ادامه، پرونده او با اتهام سنگینتری به نام «بغی» (شورش مسلحانه علیه نظام جمهوری اسلامی) پیگیری شد. این اتهام بر اساس ادعای عضویت او در کمیته هماهنگی و ارتباط این کمیته با حزب کومله مطرح شد، هرچند هیچ مدرک مشخصی مبنی بر فعالیت مسلحانه یا ارتباط مستقیم شریفه با گروههای مسلح ارائه نشده است.
طبق گزارشها، شریفه پس از بازداشت به بازداشتگاه امنیتی در سنندج منتقل شد و در سلول انفرادی تحت فشارهای شدید بازجویی قرار گرفت. برخی منابع، از جمله بیبیسی فارسی، گزارش دادهاند که آثار کبودی و شکنجه بر بدن او مشاهده شده است. همچنین، او در این مدت از تماس تلفنی با خانواده و فرزندش و حق انتخاب وکیل محروم بوده است.
روند قضایی و حکم اعدام
پرونده شریفه محمدی در شعبه اول دادگاه انقلاب رشت به ریاست قاضی احمد درویشگفتار بررسی شد و در ۱۴ تیر ۱۴۰۳، او به اتهام «بغی» به اعدام محکوم شد. این حکم به دلیل ایرادات حقوقی، از جمله عدم اثبات ارتباط شریفه با عملیات مسلحانه و عدم احراز عضویت او در گروههای باغی، در مهر ۱۴۰۳ توسط شعبه ۳۹ دیوان عالی کشور نقض شد و پرونده برای بررسی مجدد به شعبه دوم دادگاه انقلاب رشت ارجاع داده شد.
با این حال، شعبه دوم دادگاه انقلاب رشت، به ریاست قاضی محمدعلی درویشگفتار (پسر قاضی شعبه اول)، در ۲۴ بهمن ۱۴۰۳ بار دیگر حکم اعدام را صادر کرد. این حکم در ۲۵ مرداد ۱۴۰۴ توسط شعبه ۳۹ دیوان عالی کشور تأیید شد، با وجود اینکه وکیل شریفه، امیر رئیسیان، تأکید کرد که هیچیک از ایرادات مطرحشده توسط دیوان عالی در حکم اولیه برطرف نشده بود. این وکیل اظهار داشت که رأی صادره صرفاً بر اساس نظریه ضابط قضایی و بدون رفع ابهامات حقوقی صادر شده است.
تعریف اتهام «بغی»
اتهام «بغی» بر اساس ماده ۲۸۷ قانون مجازات اسلامی ایران به معنای «قیام مسلحانه علیه اساس نظام جمهوری اسلامی» است. این اتهام مستلزم وجود گروهی سازمانیافته با فعالیت مسلحانه است. تحلیلهای حقوقی نشان میدهد که این اتهام باید با شواهد مشخصی از اقدامات مسلحانه همراه باشد، در حالی که در مورد شریفه محمدی، شواهد ارائهشده صرفاً به عضویت قدیمی او در یک تشکل کارگری محدود میشود که فعالیتهایش صنفی و غیرمسلحانه بوده است.
واکنشها به حکم اعدام
صدور حکم اعدام برای شریفه محمدی با واکنشهای گسترده داخلی و بینالمللی مواجه شد. نهادهای حقوق بشری، فعالان سیاسی و مدنی، و حتی برخی زندانیان سیاسی به این حکم اعتراض کردند. برخی از واکنشهای برجسته عبارتند از:
زندانیان سیاسی زن: ۱۶ زندانی زن، از جمله نرگس محمدی، گلرخ ایرایی و سپیده قلیان، در بیانیهای اعلام کردند که این حکم نهتنها علیه شریفه، بلکه علیه همه فعالان کارگری، سیاسی و مدنی است.
سازمان عفو بینالملل: این سازمان خواستار لغو فوری حکم اعدام شریفه شد و از مقامات ایران خواست به حقوق آزادی بیان و تشکل احترام بگذارند.
سندیکای کارگران شرکت واحد اتوبوسرانی تهران: این سندیکا اتهام بغی را «واهی و کذب» خواند و خواستار آزادی فوری شریفه شد.
زنان ایزدی و عراقی: در کنفرانسی در بغداد، این گروه با راهاندازی کمپین «نه به اعدام، آری به زندگی آزاد» به حکم اعدام شریفه اعتراض کردند.
کاربران شبکههای اجتماعی: در ۱۹ تیر ۱۴۰۳، طوفان توییتری با هشتگ «کمپین دفاع از شریفه محمدی» راهاندازی شد و کاربران اعتراض خود را به این حکم ابراز کردند.
خانواده شریفه، از جمله همسرش سیروس فتحی، تأکید کردهاند که او فردی خانوادهدوست و بیحاشیه بوده و هیچگاه در فعالیتهای سیاسی یا مسلحانه مشارکت نداشته است.
وضعیت کنونی
تا زمان نگارش این مقاله (مرداد ۱۴۰۴)، حکم اعدام شریفه محمدی قطعی شده است، اما وکلای او همچنان امیدوار به اعاده دادرسی و لغو این حکم از طریق راههای قانونی هستند. پرونده شریفه محمدی به دلیل ابهامات حقوقی و فقدان شواهد کافی برای اتهام بغی، همچنان موضوع بحث و انتقاد است.
نتیجهگیری
شریفه محمدی، به عنوان یک فعال کارگری و مادری دلسوز، به دلیل فعالیتهای صنفی خود با اتهامات سنگینی مواجه شده است. روند قضایی پرونده او، که با نقض اولیه حکم و سپس تأیید مجدد آن همراه بوده، نشاندهنده پیچیدگیها و ابهامات حقوقی در این پرونده است. واکنشهای گسترده به این حکم، از سوی نهادهای حقوق بشری و فعالان مدنی، نشاندهنده اهمیت موضوع و نگرانیهای عمیق درباره استفاده از مجازات اعدام به عنوان ابزاری برای سرکوب فعالان اجتماعی است. در نهایت، سرنوشت شریفه محمدی همچنان در انتظار تصمیمات قضایی بعدی و تلاشهای وکلایش برای لغو این حکم است.
برای آشنایی با بیوگرافی شهرام لاسمی کلیک کنید.
مقالات دیگر
بیوگرافی شهرام لاسمی (قلقلی)
جواب مرحله 300 آمیرزا
بدون نظر! اولین نفر باشید